Google จ่ายเงินผู้ผลิตเนื้อหาเพียงน้อยนิด แลกใช้ข้อมูลใน AI

Google กำลังจ่ายค่าตอบแทนให้กับผู้ผลิตเนื้อหาดิจิทัลประมาณ 100 ราย สำหรับการนำเนื้อหาไปใช้ในฟีเจอร์ AI Overviews, AI Mode และแชทบอท Gemini อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตเนื้อหาบางส่วนระบุว่าพวกเขาไม่ทราบถึงเกณฑ์การคำนวณยอดเงินดังกล่าวอย่างชัดเจน

โครงการนำร่องนี้เปิดตัวมาไม่ถึงหนึ่งปี ตามรายงานจาก The Information โดยผู้ผลิตเนื้อหาสามารถติดตามความถี่ที่ Google นำเนื้อหาไปใช้ รวมถึงรายได้ที่ได้รับผ่านทาง Google Search Console

ข้อมูลระบุว่ายอดเงินตอบแทนมีความแตกต่างกันอย่างมาก สำหรับบล็อกและเว็บไซต์ขนาดกลางและขนาดเล็ก ยอดเงินที่ได้คิดเป็นไม่ถึง 0.1 เปอร์เซ็นต์ของรายได้จากโฆษณา โดยมีผู้ผลิตรายหนึ่งได้รับเงิน 50,000 ถึง 60,000 ดอลลาร์ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ในขณะที่อีกรายทำรายได้มากกว่า 1 ล้านดอลลาร์ต่อปี ส่วนเว็บไซต์ขนาดเล็กกลับได้รับเงินไม่ถึง 1,000 ดอลลาร์ในช่วงเวลาเดียวกัน

การจ่ายเงินจะพิจารณาจากส่วนแบ่งของแหล่งข้อมูลในคำตอบ AI แต่ผู้เข้าร่วมโครงการบางรายระบุกับ The Information ว่าพวกเขาไม่เข้าใจวิธีคำนวณของ Google อีกทั้งยอดเงินยังเปลี่ยนแปลงได้ทุกเดือนโดยไม่มีคำอธิบาย ทั้งนี้พบว่าเนื้อหาในกลุ่มเฉพาะทาง (niche) ที่มีฐานผู้ติดตามเหนียวแน่น เช่น อนิเมะและเกม ดูเหมือนจะสร้างรายได้ได้มากกว่า

ผู้ผลิตเนื้อหารอรับการจ่ายเงินที่สูงขึ้นในขณะที่ยอดทราฟฟิกลดลง

ผู้ผลิตเนื้อหารายใหญ่บางรายปฏิเสธที่จะเข้าร่วมโครงการนี้เพื่อกดดันให้ Google เพิ่มค่าตอบแทน เนื่องจากทราฟฟิกของพวกเขากำลังลดลงอย่างต่อเนื่อง และมีผลการศึกษาหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่า AI Overviews ลดการเข้าชมเว็บแบบเปิดอย่างรุนแรง

ในเดือนกรกฎาคม 2025 ผู้ผลิตเนื้อหาอิสระได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมาธิการยุโรปเกี่ยวกับผลกระทบจาก AI Overviews และต่อมาในเดือนกันยายนปีเดียวกัน Penske Media บริษัทแม่ของ Rolling Stone ได้ฟ้องร้อง Google จากการสูญเสียทราฟฟิกและรายได้จากโฆษณา

คณะกรรมาธิการยุโรปได้เปิดการสอบสวนการผูกขาดในเดือนธันวาคม 2025 โดยตรวจสอบว่า Google กำหนดเงื่อนไขที่ไม่เป็นธรรมด้วยการใช้เนื้อหาเพื่อฟีเจอร์ AI โดยไม่มีการจ่ายเงินที่เพียงพอ หรือไม่มีช่องทางที่แท้จริงในการเลือกไม่เข้าร่วม (opt out)

นอกจากนี้ ศาลเยอรมันยังมีคำตัดสินว่า AI Overviews คือเนื้อหาของ Google เอง ไม่ใช่เพียงการสรุปจากเนื้อหาที่มีอยู่ ซึ่งหากการตีความนี้ขยายวงกว้างขึ้น ผู้ผลิตเนื้อหาจะมีฐานทางกฎหมายในการเรียกเก็บค่าลิขสิทธิ์ทุกครั้งที่ Google นำผลงานไปใช้ในคำตอบ AI ซึ่งอาจสร้างความเสี่ยงทางการเงินอย่างมหาศาลต่อ Google เนื่องจากการระบุสัดส่วนการมีส่วนร่วมของแต่ละแหล่งข้อมูลในหนึ่งคำตอบนั้นทำได้ยากมาก และค่าธรรมเนียมอาจฉุดอัตรากำไรของบริษัทลงอย่างหนัก

อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน Google ยังคงเป็นผู้คุมเกมผ่านข้อตกลงใบอนุญาตแบบรายบุคคล ฟีเจอร์การเลือกไม่เข้าร่วม และโมเดลการจ่ายเงินที่บริษัทเป็นผู้กำหนดมูลค่าเอง แนวทางแบ่งแยกและปกครอง นี้สร้างสถานการณ์ ความลำบากใจของนักโทษ (prisoner's dilemma) สำหรับผู้ผลิตเนื้อหา โดยมีเพียงไม่กี่รายที่ได้ประโยชน์ ขณะที่ส่วนใหญ่ได้รับผลตอบแทนเพียงเล็กน้อยหรือไม่ได้เลย

การทำข้อตกลงรายบุคคลทำให้ผู้ผลิตเนื้อหาต้องเจรจาแยกกันแทนที่จะรวมกลุ่ม ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่ส่งผลดีต่อ Google มานานหลายทศวรรษในการดึงเนื้อหาจากเว็บมาสร้างรายได้ในระบบการค้นหา และ AI Overviews กำลังทำให้แนวโน้มนี้รุนแรงและรวดเร็วยิ่งขึ้นกว่าเดิม