รีวิว Googlebook OS: ระบบปฏิบัติการใหม่เพื่อเจเนอเรชันสมาร์ทโฟน

ความพยายามในการนำบทเรียนและประโยชน์จากยุคการสัมผัสมาสู่พีซีมักจะล้มเหลวเสมอ ตั้งแต่ Windows 8 ไปจนถึงยุคที่ Mac พยายามใช้แอปแบบเต็มหน้าจอ แม้ iPad จะเข้าใกล้ที่สุดเพราะสร้างขึ้นบน iOS แต่ก็ยังติดข้อจำกัดด้านระบบปิดที่เป็นหัวใจสำคัญ

หลังจากใช้งาน Googlebook OS มานานกว่าหนึ่งสัปดาห์ ผมมองว่า Google ได้สร้างจุดเริ่มต้นของระบบปฏิบัติการเดสก์ท็อปสำหรับคนเจเนอเรชัน Android อย่างแท้จริง แต่การรีเซ็ตกลยุทธ์ที่มีมาเดิมทำให้การเปิดตัวครั้งแรกนี้ยังดูไม่ราบรื่นเท่าที่ควร

System

แม้ Googlebook OS จะดูคล้าย ChromeOS ในผิวเผิน แต่ความรู้สึกในการใช้งานคือ Android ที่ได้รับการปรับแต่งให้เหมาะสมมากกว่าเวอร์ชันหน้าจอใหญ่หรือแท็บเล็ตที่เคยมีมา ประสบการณ์นี้เหนือกว่าการเสียบ Pixel เข้ากับจอภายนอกอย่างมหาศาล

ระบบมีความเป็นมิตร (nativeness) ในระดับที่ Chromebook ขาดหายไป เพราะ ChromeOS มักจะให้ความรู้สึกว่าเป็นเพียงส่วนขยายของเว็บ แต่ Googlebook OS ก้าวข้ามจุดนั้นมาได้ และสำหรับผู้ใช้ Pixel อย่างผม UI และ UX แทบไม่ต้องปรับตัวเลยนอกจากเรียนรู้ปุ่มลัดคีย์บอร์ดใหม่

ที่มุมขวาบนคือไอคอนสถานะ Android ที่คุ้นเคย การแตะหนึ่งครั้งจะเปิด Quick Settings ที่เหมือนบน Pixel ทุกประการ ส่วนไอคอนรูปกระดิ่งจะเปิดการแจ้งเตือนพร้อมประวัติการแจ้งเตือนที่มุมซ้ายล่าง

ถัดมาคือปุ่มลัด Magic Pointer และแถบ Live Update สำหรับสื่อที่กำลังเล่นอยู่ ซึ่งช่วยให้เล่นหรือหยุดเพลงได้ทันทีโดยไม่ต้องคลิกหลายครั้ง ถือเป็นสัมผัสที่ดีในการใช้ประโยชน์จากเคอร์เซอร์ ส่วนมุมซ้ายบนเป็นที่อยู่ของเวลาและปฏิทินแบบ ChromeOS

บน HP Googlebook 14 ปุ่ม F1-F13 ถูกออกแบบมาเป็นปุ่มลัด Android ทั้งหมด เช่น ปุ่มย้อนกลับ, Home, Recents, และการจับภาพหน้าจอ รวมถึงปุ่ม F13 ที่เริ่มการพิมพ์ด้วยเสียงผ่าน Rambler อย่างไรก็ตาม ไอคอนบางตัวยังดูคลุมเครือและควรได้รับการปรับปรุงให้เข้าใจง่ายกว่านี้

ปุ่ม Quick Insert (ใช้ร่วมกับ Caps Lock) จะเปิดหน้าต่างลอยสำหรับอีโมจิ, GIF, และประวัติการคัดลอก ซึ่งบูรณาการกับ Gboard อย่างลึกซึ้ง ส่วนปุ่มตัว ‘G’ หรือปุ่ม Action จะทำหน้าที่เปิดตัวแอปและค้นหาข้อมูล คล้ายกับ Pixel Launcher บนมือถือ

แอป Settings ยกประสบการณ์มาจาก Pixel แบบสองคอลัมน์ โดยเน้นการควบคุมอุปกรณ์ เช่น Touchpad และคีย์บอร์ดไว้ที่ส่วน “Device & accessories” ช่วยให้ผู้ใช้ปรับแต่งหน้าที่ของปุ่มต่างๆ ได้ตามต้องการ

สิ่งที่น่าตื่นเต้นคือวิดเจ็ต Android พร้อม Dynamic Color บนหน้าจอเดสก์ท็อป ซึ่งช่วยให้ดูข้อมูลด่วนได้ตลอดวัน เช่น สถิติสุขภาพหรือบันทึกการดื่มน้ำ นอกจากนี้ยังรองรับการวางไอคอนแอปและไฟล์ไว้บนหน้าจอเพื่อการเข้าถึงที่รวดเร็ว

ฟีเจอร์ Hot Corners แบบ Mac ช่วยให้การเลื่อนเคอร์เซอร์ไปที่มุมจอเพื่อจดโน้ตใน Google Keep หรือดูการแจ้งเตือนทำได้ง่ายขึ้น ระบบยังรองรับ Multi-touch บนแทร็กแพดได้ดีเยี่ยม ให้ความรู้สึกเหมือนระบบปฏิบัติการเดสก์ท็อปตัวจริง

อย่างไรก็ตาม ยังมีอินเทอร์เฟซบางอย่างที่ยกจากมือถือมาโดยไม่ปรับขนาด เช่น แสงแฟลชตอนถ่ายภาพหน้าจอหรือป๊อปอัปแจ้งเตือนการคัดลอกที่รบกวนสายตาบนหน้าจอใหญ่ รวมถึงเสียง Tap & click ที่เปิดเป็นค่าเริ่มต้นนั้นค่อนข้างน่ารำคาญ

ในส่วนของฟีเจอร์ Cross-device การซิงค์การแจ้งเตือนและการใช้ Cast My Apps เพื่อรันแอปจากมือถือบนเครื่องทำงานได้ดี แต่ Googlebooks กลับเปิดตัวโดยยังไม่รองรับพาร์ทเนอร์รายใหญ่อย่าง Samsung ตั้งแต่วันแรก

สิ่งที่น่าชื่นชมคือ Google ควบคุมกระบวนการอัปเดตเองทั้งหมดเหมือน Chromebook ทำให้ OEM ไม่สามารถปรับแต่งระบบจนเกินไป โดยจำกัดอยู่เพียงแอปเฉพาะทางของแต่ละแบรนด์เท่านั้น

Chrome

Chrome บน Googlebooks พัฒนาจากเวอร์ชัน Android แต่เพิ่มฟีเจอร์เดสก์ท็อป เช่น การรองรับ extensions, แท็บแนวตั้ง และ Gemini ในแผงด้านข้าง แม้ประสิทธิภาพจะเทียบเท่าเดสก์ท็อป แต่ยังพบปัญหาหน้าเว็บรีโหลดบ่อยครั้งในรุ่น RAM 16GB

ความน่ารำคาญบางจุดยังคงอยู่ เช่น เมนูคลิกขวาที่หายไป หรือการที่ Chrome Settings เปิดทับหน้าต่างอื่นทั้งหมด รวมถึงพฤติกรรมการพิมพ์ในหน้าต่างใหม่ที่ต้องแตะแถบ URL ก่อน ซึ่งต่างจาก Chrome บนแพลตฟอร์มอื่น

AI

Magic Pointer และ Circle to Search (เรียกใช้ด้วย G + A) ถูกใส่มาทั้งคู่แม้จะมีหน้าที่คล้ายกันจนดูซ้ำซ้อน ส่วน Gemini สามารถเข้าถึงได้ง่ายผ่านปุ่ม G + Space bar ซึ่งมีอินเทอร์เฟซหน้าจอใหญ่ที่ดูสวยงาม

ฟีเจอร์ AI ที่โดดเด่นคือ Rambler ที่ช่วยให้การพิมพ์ด้วยเสียงสะดวกขึ้นมาก และ Create My Widget ที่ใช้ Generative UI สร้างวิดเจ็ตตามคำสั่ง ซึ่งถือเป็น อนาคตของการประมวลผล

Apps

แอป Google Workspace ส่วนใหญ่เป็น Trusted Web Activities (TWAs) ที่ให้ความรู้สึกเหมือนเว็บแต่รองรับวิดเจ็ต ขณะที่แอปอย่าง Google Keep และ Tasks จะใช้เวอร์ชัน Android ซึ่งทำงานได้ดีกว่าบนเว็บ

ปัญหาที่ยังพบคือ Google Messages ที่ยังคงเป็นเพียงเวอร์ชันเว็บ และแอปหลักๆ จาก Adobe ที่ยังขาดหายไป ซึ่งเป็น “App Gap” ที่เรื้อรังมานานตั้งแต่ยุค Chromebook และยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจังในตอนนี้

Hardware

จากการทดสอบบน Acer และ HP Googlebook 14 ทั้งคู่มีเอกลักษณ์ด้วย “Glowbar” แถบไฟแสดงสถานะแบตเตอรี่ที่ฝาเครื่อง ส่วนการปลดล็อกด้วยใบหน้าก็รวดเร็วเหมือนบนมือถือ Pixel

ในแง่ประสิทธิภาพ ชิป Snapdragon บน ARM ให้ความรู้สึกที่ราบรื่นกว่าชิป Intel ของ Acer โดยเฉพาะเมื่อเปิดแท็บและแอปจำนวนมากพร้อมกัน รวมถึงตัวเครื่อง Acer ที่เป็น 2-in-1 ก็รองรับสไตลัส USI ได้อย่างดี

Conclusion

Googlebook OS แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจของ Google ในการสร้างประสบการณ์เดสก์ท็อปแบบ Native ให้กับ Android แม้จะมีการก้าวถอยหลังในบางเรื่อง เช่น การขาดการรองรับแอป Linux ในช่วงแรก

แม้จะยังมีความประณีตไม่เท่า macOS แต่ความคุ้นเคยเหมือนใช้โทรศัพท์คือจุดแข็งสำคัญ หากคุณใช้ Android เป็นหลัก การเปลี่ยนมาใช้ Googlebook จะเป็นไปอย่างราบรื่นทันที และนี่คือระบบปฏิบัติการที่พร้อมจะเติบโตต่อไปในอนาคต