LiberNT โปรเจกต์ใหม่ Fork จาก ReactOS มุ่งเป้าเทียบชั้น Windows 11

โปรเจกต์ LiberNT project กำลังเดินหน้าสร้างสถาปัตยกรรม Windows NT ทางเลือก โดยใช้ Windows 11 เวอร์ชัน 24H2 เป็นบรรทัดฐานอ้างอิงความเข้ากันได้ ซึ่งจุดที่ทำให้ LiberNT แตกต่างจาก Linux distribution ทั่วไปคือการไม่ใช้ Linux kernel แต่เลือกสร้างขึ้นบน codebase ของ ReactOS พร้อมทั้งปรับปรุงและขยายส่วนประกอบหลักใหม่ทั้งหมด

เป้าหมายสำคัญของโปรเจกต์นี้คือการรองรับสถาปัตยกรรม ARM64 เพื่อใช้งานกับคอมพิวเตอร์บอร์ดเดี่ยว (single-board computers) และอุปกรณ์ฝังตัวเป็นหลัก นอกจากนี้ยังรองรับ x86-64 และ x86 แบบ 32-bit ส่วนพอร์ตสำหรับ RISC-V 64-bit และ PowerPC ยังอยู่ระหว่างการพัฒนา โดยทีมงานยืนยันว่าใช้แนวทางแบบ clean-room ศึกษาพฤติกรรมของ Windows ผ่านเอกสารสาธารณะและทำ black-box testing โดยไม่มีการคัดลอกรหัสต้นฉบับที่เป็นกรรมสิทธิ์ของ Microsoft

ในเชิงเทคนิค LiberNT ได้เปลี่ยนไปใช้ NVS ซึ่งเป็นตัวจัดการหน่วยความจำ (memory manager) และ kernel pool implementation ตัวใหม่แทนที่ของเดิมใน ReactOS อีกทั้งยังเปิดตัวตัวจัดการแคช (cache manager) ใหม่ที่นักพัฒนาอ้างว่าให้ประสิทธิภาพสูงกว่าเดิม นอกจากนี้ยังมีการปรับปรุงส่วนสำคัญอย่างไดรเวอร์ NTFS, StorPort ที่รองรับ NVMe, ไดรเวอร์ USB xHCI รวมถึงการพัฒนา Windows Display Driver Model ให้ทันสมัยยิ่งขึ้น

สำหรับการใช้งานแอปพลิเคชัน LiberNT ได้ติดตั้ง WoW64 บนระบบ 64-bit และใช้ FEX emulator บนระบบ ARM64 เพื่อให้สามารถรันแอป x86 ได้ ซึ่งจากการทดสอบเบื้องต้นในหน้า compatibility page พบว่าแอปอย่าง Google Chrome และเกม Command & Conquer: Yuri’s Revenge สามารถใช้งานได้แล้ว ส่วน Steam และอีมูเลเตอร์ RPCS3 ยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาและทดสอบเพิ่มเติม

นอกจากนี้ LiberNT ยังมุ่งเน้นไปที่ฮาร์ดแวร์ยอดนิยมอย่าง Raspberry Pi โดยมีดิสก์อิมเมจ ARM64 ที่รองรับทั้ง Raspberry Pi 3, 5 และ virtual machines ภายใต้ QEMU ซึ่งมาพร้อมไดรเวอร์หน้าจอและเครือข่ายที่ครบถ้วน ผู้ที่สนใจสามารถเลือกดาวน์โหลด downloadable builds ได้ทั้งในรูปแบบ ISO หรือ VHD เพื่อนำไปทดลองใช้งาน

อย่างไรก็ตาม นักพัฒนาเน้นย้ำว่า LiberNT ยังอยู่ในสถานะทดลอง (experimental) และเป็นงานที่ยังไม่เสร็จสมบูรณ์ จึงแนะนำให้ใช้งานบน virtual machines หรือฮาร์ดแวร์สำหรับทดสอบเท่านั้น ไม่ควรใช้ในระบบหลักที่ทำงานจริง โดยผู้ที่สนใจด้านเทคนิคสามารถเข้าไปดู source code ได้ที่ GitHub

Image credits: LiberNT