ชี้เป้า 6 Linux Distro สำหรับ Apple Silicon Mac รุ่น M1-M4

หลายคนที่ชื่นชอบฮาร์ดแวร์ของ Apple แต่มองหาความคุ้มค่าหรือต้องการทางเลือกเพิ่มเติม มักจะพยายามปลดแอกตัวเองออกจากระบบนิเวศแบบปิดของ macOS เพื่อดึงศักยภาพของฮาร์ดแวร์ออกมาใช้ในรูปแบบที่แตกต่างออกไป

บทความนี้จะพาไปพบกับ 6 ตัวเลือกของ Linux Distro ที่จะปลุกความเป็นนักปรับแต่งในตัวคุณ เพื่อให้คุณสามารถใช้งาน Linux บน Apple Silicon Mac ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 🧑🔧

1. Fedora Asahi Remix

Distro รุ่นเรือธงของโปรเจกต์ Asahi Linux

ข้อมูลที่ควรทราบ: Fedora Asahi Remix เป็นโปรเจกต์ที่นำ Fedora Linux มาผสานเข้ากับงานพัฒนาของ Asahi Linux เพื่อรองรับ Apple Silicon โดยเฉพาะ มาพร้อมเดสก์ท็อป KDE Plasma บน Wayland เป็นค่าเริ่มต้น และยังมีทางเลือกอย่าง GNOME, Minimal และ Server ให้เลือกใช้งาน

สำหรับผู้ใช้ Mac รุ่น M1 และ M2 ระบบรองรับการทำงานเกือบครบทุกส่วน ตั้งแต่เว็บแคม ไมโครโฟน ไปจนถึง Wi-Fi และ Bluetooth รวมถึงไดรเวอร์กราฟิกที่ผ่านการทดสอบ OpenGL 4.6 และ Vulkan 1.4 แล้ว

ส่วนเจ้าของชิป M3 นั้นยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น โดยโหมด Sleep และ HDMI บน MacBook ยังใช้งานไม่ได้ รวมถึงกราฟิก 3D ที่ยังไม่สมบูรณ์ ขณะที่ M3 Ultra บน Mac Studio ยังไม่รองรับในขณะนี้

การติดตั้งสามารถทำได้ผ่าน macOS โดยรันคำสั่งในแอป Terminal ดังนี้:

curl -L https://alx.sh/ | sh

สำหรับผู้ใช้ M3 แนะนำให้รัน dnf upgrade --refresh ทันทีหลังติดตั้งเสร็จสิ้น

2. Ubuntu Asahi

Ubuntu สำหรับ Apple Silicon ที่พัฒนาโดยชุมชน

ข้อมูลที่ควรทราบ: หากคุณคุ้นเคยกับ Ubuntu โปรเจกต์ชุมชนนี้ ได้พอร์ตระบบมายัง Mac รุ่น M1 และ M2 โดยอ้างอิงฐานการพัฒนาจาก Asahi Linux

ตัวติดตั้งมีให้เลือก 4 รูปแบบ ครอบคลุมเวอร์ชัน 26.04 และ 26.10 ทั้งรุ่น Desktop และ Server แม้เป้าหมายคือการมอบคุณสมบัติเทียบเท่า Fedora Asahi Remix แต่การรองรับฮาร์ดแวร์ใหม่อาจจะล่าช้ากว่าต้นฉบับประมาณ 2-3 สัปดาห์

คุณสามารถติดตั้งได้ผ่านสคริปต์ใน Terminal ซึ่งระบบจะทำการย่อขนาดพาร์ทิชัน macOS เดิมให้โดยอัตโนมัติ ทำให้คุณสามารถใช้งานทั้งสองระบบควบคู่กันได้:

curl -sL https://ubuntuasahi.org/install | sh

3. Debian Bananas

การพอร์ต Debian อย่างไม่เป็นทางการสำหรับ Mac รุ่น M1 และ M2

ข้อมูลที่ควรทราบ: ปัจจุบัน Debian ยังไม่รองรับ Apple Silicon อย่างเป็นทางการ แต่ Bananas Team กำลังเร่งพัฒนาเพื่อเติมเต็มส่วนที่ขาดหายไปผ่านคลังข้อมูลของตนเอง

อุปสรรคสำคัญอยู่ที่ kernel เนื่องจากแพตช์จาก Asahi Linux ยังไม่ถูกรวมเข้าสู่สายหลัก (upstream) อย่างไรก็ตาม ชิ้นส่วนสำคัญอย่าง bootloader m1n1 และระบบเสียงได้รับการบรรจุลงใน Debian เวอร์ชัน Trixie เรียบร้อยแล้ว

ตัวติดตั้งมีให้เลือกทั้ง GNOME, KDE หรือแบบ console-only:

curl -L https://bananas.debian.net/install | sh

สามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน้า วิธีการติดตั้ง

4. NixOS on Apple Silicon

NixOS บนฮาร์ดแวร์โดยตรง ปรับแต่งผ่านไฟล์ Config

ข้อมูลที่ควรทราบ: สำหรับสาย Hardcore ที่ชอบจัดการระบบผ่านไฟล์กำหนดค่า NixOS คือคำตอบ การพอร์ตโดยชุมชนนี้ พยายามรักษามาตรฐานการรองรับฮาร์ดแวร์ให้ใกล้เคียงกับ Fedora Asahi Remix ให้มากที่สุด

ขั้นตอนการติดตั้งค่อนข้าง ต้องใช้ทักษะเฉพาะทาง โดยต้องเตรียมสภาพแวดล้อม UEFI จาก macOS ก่อน แล้วจึงบูตตัวติดตั้งจาก USB เพื่อตั้งค่าผ่าน command line จนเสร็จ

5. Omarchy M

โปรเจกต์ Hyprland Desktop สำหรับ Apple Silicon

ข้อมูลที่ควรทราบ: Omarchy M ไม่เชิงว่าเป็น Distro แยกใหม่ แต่เป็นทีมงานที่เน้นการนำเดสก์ท็อป Hyprland (บนพื้นฐาน Arch) มาใช้บน Mac รุ่น M1 และ M2 รวมถึงรุ่น Pro/Max

แผนงานในอนาคตครอบคลุมถึงการรองรับ GPU เต็มรูปแบบ, การต่อจอภายนอกผ่าน USB-C, Touch ID ไปจนถึงการเข้ารหัสไฟล์ในดิสก์ โดยปัจจุบันมี แอปติดตั้งโดยชุมชน ที่ช่วยให้ติดตั้งได้โดยไม่ต้องใช้ USB

6. Gravity Linux

ความหวังใหม่สำหรับ Mac รุ่น M4 และรุ่นในอนาคต

ข้อมูลที่ควรทราบ: Gravity Linux เป็นโปรเจกต์ ที่ตั้งใจพัฒนาขึ้นชั่วคราว โดยมีแผนจะยุติบทบาทเมื่อไดรเวอร์ต่างๆ ถูกรวมเข้าสู่สายหลักจน Distro ทั่วไปสามารถรันบน Mac ได้เอง

ตัวระบบแยกตัวมาจาก Asahi Linux เนื่องจากความเห็นที่ต่างกันในเรื่องนโยบาย LLM โดยทุกอย่างมาจากการทำ reverse engineering ในสภาพแวดล้อมที่สะอาด ปัจจุบันเวอร์ชันอัลฟ่าเริ่มรองรับ M4 Mac mini แล้ว แม้จะยังมีปัญหาเรื่องโหมดพักเครื่องและการเชื่อมต่อบางอย่าง

ผู้ที่สนใจสามารถทดลองติดตั้งได้ผ่านคำสั่งด้านล่าง แต่ควรเตรียมใจสำหรับการติดตั้งใหม่ในอนาคตเนื่องจากยังไม่มีระบบอัปเกรดที่แน่นอน:

curl -fsSL https://install.gravitylinux.org | sh

หากคุณพบโปรเจกต์อื่นที่น่าสนใจ สามารถร่วมแบ่งปันข้อมูลเพิ่มเติมได้ในช่องแสดงความคิดเห็น