Domicile พลิกโฉม Linux Desktop ใช้ Chromium เรนเดอร์หน้าจอ

แค่ลองพูดชื่อ "Chromium" ออกมาดังๆ ในวงการ Linux คุณอาจได้เห็นปฏิกิริยาต่อต้านจากฝูงชน เนื่องจากหลายคนไม่พอใจที่เว็บไซต์ส่วนใหญ่ฝากความหวังไว้กับ engine ตัวเดียวที่นำโดย Google และต้องการให้ระบบปฏิบัติการของตนอยู่ห่างจากมันให้มากที่สุด

ทว่าล่าสุดมีการเปิดตัว Domicile ซึ่งเป็น Wayland compositor ตัวใหม่ที่พัฒนาด้วยภาษา Rust โดยใช้ Chromium เวอร์ชันปรับแต่ง (patched build) ในการวาดหน้าจอ Desktop ทั้งหมดในรูปแบบของหน้าเว็บ

แอปพลิเคชันต่างๆ ยังคงทำงานแบบ native ผ่านหน้าต่าง Wayland ซึ่งแต่ละบานจะถูกส่งตรงไปยังระบบเรนเดอร์ของ Chromium และปรากฏบนหน้าจอในฐานะ element หนึ่งของหน้าเว็บ ส่งผลให้หน้าต่างแอปและเว็บไซต์สามารถจัดวางเคียงข้างกันและจัดการได้ในลักษณะเดียวกันทั้งหมด

Domicile: ภาพรวม ⭐

ภาพจำลองบางส่วนของ Domicile ที่แสดงบนหน้าโฮมเพจ

Domicile ไม่ใช่ Desktop ที่ติดตั้งแล้วใช้งานได้ทันทีเหมือน GNOME หรือ KDE Plasma แต่มันจะยกหน้าที่ส่วนของแถบเครื่องมือ (bar) การจัดวางหน้าต่าง และรูปลักษณ์ให้กับ a shell ซึ่งตัว shell นั้นคือหน้าเว็บที่คุณต้องเขียนขึ้นมาเอง เนื่องจากหน้าต่างแอป native และเว็บไซต์ต่างวางอยู่บนหน้าเว็บเดียวกัน และใช้ CSS เป็นตัวกำหนดตำแหน่ง การจัดเลย์เอาต์แบบ tiling หรือ floating จึงทำได้ง่ายเพียงการเขียนสไตล์ไม่กี่บรรทัด นอกจากนี้คุณยังสลับ shell ได้โดยไม่ต้องปิดหน้าต่างเดิม เพราะการโหลด shell ใหม่จะรีเซ็ตเฉพาะสถานะในหน้าของตัวมันเองเท่านั้น

ตัว compositor ยังคงทำหน้าที่จัดการส่วนสำคัญอย่างหน้าจอ lock screen, ไอคอนบน tray, การแจ้งเตือน และการแชร์หน้าจอ ขณะที่ shell จะเป็นตัวตัดสินหน้าตาเบื้องหน้า โดยเบราว์เซอร์ในตัวยัง รองรับการรัน Chrome extensions แบบ Manifest V3 อีกด้วย แม้บางส่วนอาจทำงานต่างจากบน Chrome ปกติเล็กน้อย

ข้อควรรู้คือแอปพลิเคชันจำเป็นต้องรองรับ Wayland เพื่อให้ทำงานได้ โดยแอปกลุ่ม Electron, SDL และ Qt จะเริ่มทำงานในโหมด Wayland โดยอัตโนมัติ แต่แอปที่เป็น X11-only จะไม่สามารถรันได้ เนื่องจาก Domicile ไม่ได้รวม Xwayland มาให้ในตัว

โปรเจกต์นี้ให้บริการภายใต้ ใบอนุญาต MIT (MIT license) ส่วนไฟล์ Chromium ที่ถูกแก้ไขยังคงยึดตามใบอนุญาตเดิม อย่างไรก็ตาม มีจุดที่อาจเป็นข้อตัดสินใจสำคัญสำหรับบางคนคือ โปรเจกต์นี้ใช้ AI ในการช่วยพัฒนา

Manganese คือธาตุอย่างนั้นหรือ?

ไม่เชิง Manganese คือ shell สำเร็จรูปที่มาพร้อมกับ Domicile เพื่อให้ใช้งานเป็น Tiling Desktop ได้ทันที โดยคีย์ลัดเดินตามรอย Sway ด้วยการใช้ปุ่ม Super รองรับพื้นที่ทำงาน (workspaces) 10 ส่วน พร้อมฟีเจอร์ครบครันทั้ง tabs, stacks, splits, floating windows และ scratchpad

เว็บไซต์ต่างๆ จะถูกเปิดในฐานะหน้าต่างเช่นกัน โดยวางคู่กับแอป native ในเลย์เอาต์เดียวกัน ขณะที่ส่วนขยายจาก Chrome Web Store จะปรากฏเป็นปุ่มบนแถบด้านบน นอกจากนี้ยังมีแอป Settings, ประวัติ clipboard, launcher และเครื่องมือจับภาพหน้าจอมาให้เสร็จสรรพ

การเริ่มต้นใช้งาน

ปัจจุบันมีแพ็กเกจรองรับ สำหรับ Fedora, openSUSE, Debian, Ubuntu และ Arch Linux (รวมถึง แพ็กเกจ AUR) สำหรับผู้ใช้ NixOS สามารถใช้ flake ของโปรเจกต์ได้ อย่างไรก็ตามตัวระบบ รันได้เฉพาะบนสถาปัตยกรรม x86_64 เท่านั้น ยังไม่มี ARM builds ในขณะนี้

หลังติดตั้งแพ็กเกจแบบ monolithic ซึ่งรวมทั้ง Manganese และ React packages ที่จำเป็นไว้ด้วยกันแล้ว ผู้ใช้เพียงแค่ระบุไฟล์ config ไปยัง shell ที่ต้องการ จากนั้นทำการ logout และเลือก "Domicile" ที่หน้าจอ login เพื่อเริ่มใช้งานได้ทันที