GPT-6 Astra จาก OpenAI พิสูจน์ทฤษฎีฟิสิกส์อนุภาคที่ติดหล่มกว่า 25 ปี

Image description

GPT-6 Astra ของ OpenAI ช่วยสร้างบทพิสูจน์ที่อาจแก้ปัญหาอายุกว่า 50 ปีในสาขาฟิสิกส์อนุภาคได้

Nathaniel Craig นักฟิสิกส์จาก UC Santa Barbara ซึ่งปัจจุบันเป็นนักวิทยาศาสตร์รับเชิญที่ OpenAI ได้นำเสนอวิธีการใหม่ผ่าน OpenAI blog และเผยแพร่ในรูปแบบ preprint paper โดยปัจจุบัน Craig เป็นผู้นำกลุ่มทฤษฎีอนุภาคที่ UCSB และเป็นสมาชิกถาวรของ Kavli Institute for Theoretical Physics

ปกติแล้วนักฟิสิกส์สามารถจำลองส่วนต่าง ๆ ของ Standard Model ซึ่งเป็นทฤษฎีอธิบายอนุภาคและแรงพื้นฐานบนตารางคอมพิวเตอร์ที่เรียกว่า lattice จนนำไปสู่การค้นพบสำคัญอย่างการคำนวณมวลโปรตอนจากหลักการพื้นฐาน (first principles) ได้ แต่การวางทฤษฎีฉบับสมบูรณ์ลงบน lattice นั้นเคยเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้เนื่องจากข้อจำกัดของแรงนิวเคลียร์อย่างอ่อน (weak force) ที่ปฏิบัติต่ออนุภาคหมุนซ้ายและขวาแตกต่างกัน

ความไม่สมมาตรนี้มักสร้าง "อนุภาคผี" (ghost particles) ที่ไม่ต้องการขึ้นบน lattice แบบทั่วไป แม้จะมีการใช้ lattice พิเศษที่เรียกว่า overlap fermions เพื่อกรองพวกมันออกไป แต่ตลอด 25 ปีที่ผ่านมาก็ยังไม่มีใครสามารถกำหนด phase ของพวกมันได้อย่างถูกต้อง

GPT-6 Astra จาก OpenAI พิสูจน์ทฤษฎีฟิสิกส์อนุภาคที่ติดหล่มกว่า 25 ปี

Craig จึงเสนอแนวทางแก้ปัญหา phase ด้วยการเปรียบเทียบ lattice ที่มีความละเอียดเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ แต่เขายังไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าวิธีนี้ใช้ได้ผลครอบคลุมทุกกรณี จนกระทั่ง GPT-6 Astra ได้เปลี่ยนแนวคิดนี้ให้กลายเป็นการสร้างสรรค์ที่ใช้งานได้จริง และเป็นแกนหลักในการพิสูจน์รายละเอียดทั้งหมด

ด้านนักทฤษฎีสนามบน lattice อย่าง Maarten Golterman, Andreas Kronfeld และ Yigal Shamir ได้ร่วมตรวจสอบบทพิสูจน์และตั้งคำถามสำคัญซึ่ง Craig ระบุว่าช่วยสร้างความมั่นใจในผลลัพธ์ อย่างไรก็ตามเขาเรียกงานนี้ว่าเป็นเพียง "จุดเริ่มต้นมากกว่าจุดจบ" เพราะยังมีสิ่งที่ต้องทำอีกมากก่อนจะเริ่มการจำลองสถานการณ์ที่สมจริงได้

ความสำเร็จครั้งนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของความก้าวหน้าของ AI ในด้านคณิตศาสตร์ที่ เริ่มต้นในเดือนมกราคม 2026 โดยในเดือนพฤษภาคม OpenAI ได้เผยแพร่การพิสูจน์แย้ง (disproof) ต่อข้อคาดการณ์ระยะทางหนึ่งหน่วยของ Erdős จนกลายเป็น บทพิสูจน์โดย AI ชิ้นแรกที่มีค่าคู่ควรกับวารสารคณิตศาสตร์ชั้นนำ

นอกจากนี้ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน AlphaProof Nexus ของ Google Deepmind ได้แก้ปัญหา Erdős ที่ยังไม่มีคำตอบ 9 จาก 353 ข้อ ด้วยต้นทุนเพียงไม่กี่ร้อยดอลลาร์ และ ผลลัพธ์ของมันก็ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ (peer review) ในเดือนตุลาคมที่ผ่านมา

ความตื่นตัวสูงสุดเกิดขึ้นในเดือนกันยายน เมื่อ OpenAI ส่งบทพิสูจน์ความยาว 166 หน้าสำหรับปัญหา Navier-Stokes ซึ่งเป็นหนึ่งใน Millennium Prize Problem โดย Clay Mathematics Institute กล่าวว่าปัญหานี้ "ได้รับการจัดการอย่างชัดเจนแล้ว" แม้คำตอบจะยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบและ นักคณิตศาสตร์บางส่วนตั้งคำถามว่า OpenAI เข้าใจบทพิสูจน์ของตัวเองอย่างถ่องแท้หรือไม่ ท่ามกลาง ความรู้สึกที่หลากหลาย ของนักวิชาการในขณะที่ AI ยังคงเดินหน้าไขปัญหายากระดับโลกต่อไป

Source: The Decoder
ดูแลงานแปลและเรียบเรียงโดย NatapolK

ความคิดเห็น (0)

เข้าสู่ระบบเพื่อร่วมแสดงความเห็น

สมัครสมาชิก

มาเป็นคนแรกที่แสดงความเห็นกันเลยโบร