Slax Linux คัมแบ็ก! เปิดตัวเวอร์ชัน 2026.11 พร้อม AI ในตัว

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา เราได้เห็น Linux distribution นับไม่ถ้วนเกิดขึ้นและดับไป ส่วนใหญ่มักจบลงด้วยปัญหาขาดผู้ดูแลโครงการ หัวหน้าทีมเกษียณอายุ หรือการขาดแรงขับเคลื่อนต่อเนื่อง

ในยุคที่ขับเคลื่อนด้วย AI เช่นปัจจุบัน เราเริ่มเห็น distro ใหม่ๆ ปรากฏตัวขึ้นมากมาย ซึ่งบางส่วนพยายามนำเสนอสิ่งที่แตกต่าง ในขณะที่บางส่วนเป็นเพียงร่างโคลนของ macOS เท่านั้น

นั่นคือเหตุผลที่น่าตื่นเต้นเมื่อได้ เห็น Slax กลับมา หลังจากห่างหายจากการปล่อยเวอร์ชันใหม่ไปนานหลายปี โดยการกลับมาครั้งนี้พร้อมรับมือกับมาตรฐาน Linux distro ที่ทันสมัยในปี 2026 ในรูปแบบระบบปฏิบัติการพกพาที่รันผ่าน USB stick ได้ทันที

การกลับมาที่เราไม่คาดคิดว่าจะได้เห็น

การปล่อย Slax 2026.11 พัฒนาขึ้นบนพื้นฐานของ Debian "Trixie" และขับเคลื่อนด้วย Linux 6.12 ซึ่งเป็น kernel เวอร์ชัน Long-term Support (LTS) ที่จะได้รับการดูแลต่อเนื่องไปจนถึงเดือนธันวาคม 2028

หากย้อนกลับไป การปล่อยเวอร์ชันก่อนหน้าเกิดขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม 2023 โดยมีฐานให้เลือกสองแบบคือ Debian 12.1 และ Slackware 15.0.2-current ซึ่งทิ้งช่วงไปนานกว่า 3 ปี โดยในโพสต์ประกาศเวอร์ชันล่าสุดไม่ได้ระบุเหตุผลถึงการหายไปนานในครั้งนี้

ปัจจุบัน Slax มาพร้อมกับ ตัวติดตั้งแบบกราฟิก ทั้งสำหรับ Windows และ Linux ผู้ใช้สามารถเปิด ISO ที่ดาวน์โหลดมาในรูปแบบโฟลเดอร์ แล้วเริ่มตัวติดตั้งเพื่อเลือกไดรฟ์ที่ต้องการสร้าง USB stick สำหรับบูต หรือจะติดตั้ง Slax ควบคู่ไปกับระบบเดิมที่มีอยู่ก็ได้

จุดเด่นอีกอย่างคือ USB stick เพียงอันเดียวสามารถเก็บเซสชันแยกตามการใช้งานได้หลายชื่อ เช่น เซสชันสำหรับทำงาน และเซสชันสำหรับทดลองระบบ โดยสามารถเลือกใช้งานได้ตามความเหมาะสมตั้งแต่ตอนเริ่มต้นบูต

ด้านอินเทอร์เฟซ เดสก์ท็อป Fluxbox เพิ่มความสามารถในการแสดงตัวอย่างหน้าต่าง (Window Preview) เมื่อกด Alt+Tab หรือวางเมาส์บนไอคอนแถบงาน และสามารถกด Alt+F3 เพื่อเปิดดูพื้นที่ทำงานทั้งสี่พร้อมกัน นอกจากนี้ ตัวเรียกใช้งาน (launcher) ยังรองรับการดาวน์โหลดแอปพลิเคชันที่ขาดหายไปได้ทันทีเพียงคลิกที่ไอคอนแอปที่มีสัญลักษณ์ลูกศรชี้ลง

ในส่วนของความปลอดภัย bootloader และ kernel ที่มีการลงนาม (signed) ช่วยให้ Slax สามารถเริ่มต้นทำงานผ่าน UEFI Secure Boot บนเครื่อง PC ที่รองรับได้อย่างไร้กังวล

ฟีเจอร์ใหม่ที่สำคัญคือ Slax Assistant ผู้ช่วย AI ที่เรียกใช้งานได้จาก launcher ผู้ใช้สามารถสั่งการด้วยภาษาธรรมดาเพื่อให้ AI ตรวจสอบระบบ เช่น เช็กพื้นที่ดิสก์ที่ใกล้เต็ม และสั่งรันคำสั่งเพื่อแก้ไขปัญหาให้โดยอัตโนมัติ

อย่างไรก็ตาม การใช้งานฟีเจอร์ AI จำเป็นต้องออนไลน์และลงชื่อเข้าใช้ผ่านอีเมล, Google หรือ GitHub โดยระบบจะทำงานผ่านบริการออนไลน์ของ Slax ซึ่งขณะนี้ยังมีรายละเอียดเกี่ยวกับเบื้องหลังการทำงานค่อนข้างน้อย

หน้าจอลงชื่อเข้าใช้จะมอบเครดิตฟรี 100 เครดิตสำหรับการทดลองใช้ โดยที่ Slax ไม่ได้ระบุชื่อผู้ให้บริการโมเดล AI หรือรายละเอียดเกี่ยวกับการจัดการความเป็นส่วนตัวของข้อมูลผู้ใช้แต่อย่างใด

จะไม่มีการหายไปอีกใช่ไหม?

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ Slax เงียบหายไป ในปี 2022 โครงการเคยกลับมาพร้อมกับ release candidate ที่ใช้ Debian 11 หลังจากไม่มีความเคลื่อนไหวใดๆ ตั้งแต่ปี 2018 นอกจากเวอร์ชันทดสอบ Debian 10.2 ในปี 2019

แม้จะมีการปล่อยเวอร์ชัน Slackware และตามด้วยเวอร์ชันตุลาคม 2023 แต่ก็ไม่มีการระบุถึงแผนการในอนาคตที่ชัดเจน เราจึงได้แต่หวังว่าการกลับมาครั้งนี้ Slax จะเดินหน้าพัฒนาต่อไปอย่างต่อเนื่องโดยไม่หายไปอีก 🥂

สำหรับผู้ที่สนใจ ไฟล์ ISO ของ Slax 2026.11 มีขนาดเพียง 536.9 MB สามารถทำงานได้ดีบน virtual machine สำหรับการทดสอบเบื้องต้น นอกจากนี้ยังมี คู่มือผู้ใช้ ของ Slax ที่เป็นแหล่งข้อมูลสำคัญหากคุณตัดสินใจติดตั้งลงในระบบอย่างจริงจัง

💬 คุณต้องการให้เราทำบทวิจารณ์ Slax หรือไม่? ไม่ว่าจะเป็นบทความหรือวิดีโอรีวิว สามารถแจ้งความคิดเห็นของคุณให้เราทราบได้ที่ด้านล่างนี้