Ubuntu 26.10 เตรียมใช้ Sequoia PGP ที่เขียนด้วยภาษา Rust

เป็นที่ทราบกันดีว่า Canonical ได้ตัดสินใจเปลี่ยนส่วนประกอบสำคัญของระบบ Ubuntu จากภาษา C มาเป็นภาษา Rust โดยมุ่งเน้นการรักษาประสิทธิภาพและฟังก์ชันการทำงานให้คงเดิมมากที่สุด

ล่าสุด OpenPGP ของดิสโทรชื่อดังกำลังเป็นรายต่อไป โดย Sequoia PGP จะถูกติดตั้งไว้ล่วงหน้าใน Ubuntu 26.10 ซึ่ง Canonical ตั้งเป้าให้เข้ามาแทนที่ GnuPG ในฐานะเครื่องมือพื้นฐาน (toolchain) แม้ว่าการสลับเปลี่ยนอย่างสมบูรณ์จะยังไม่เกิดขึ้นในทันทีก็ตาม

OpenPGP คืออะไร?

ก่อนจะทำความรู้จัก Sequoia สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจก่อนว่า OpenPGP ไม่ใช่ชื่อเครื่องมือ แต่เป็นมาตรฐานการเข้ารหัสที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางทั่วโลก

มาตรฐานนี้เริ่มต้นจาก Phil Zimmermann ผู้สร้าง PGP ดั้งเดิมในปี 1991 และปัจจุบันดูแลโดย IETF เพื่อกำหนดวิธีการเข้ารหัส ถอดรหัส ลงนาม และตรวจสอบข้อมูล เพื่อให้ซอฟต์แวร์ต่าง ๆ ที่ปฏิบัติตามมาตรฐานนี้สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างไม่มีปัญหา

สำหรับระบบปฏิบัติการ Linux นั้น GnuPG คือซอฟต์แวร์ตัวหลักที่นำมาตรฐานนี้มาใช้งาน โดยเขียนด้วยภาษา C ตามข้อกำหนด RFC 4880 และให้บริการผ่านคำสั่ง gpg และ gpgv เพื่อจัดการตั้งแต่การเข้ารหัสไปจนถึงการตรวจสอบลายเซ็นดิจิทัล

Sequoia PGP ความแตกต่างที่เหนือกว่า

โปรเจกต์นี้เริ่มต้นในปี 2017 โดยอดีตนักพัฒนา GnuPG สามคน ที่เลือกสร้างระบบ OpenPGP ใหม่ด้วยภาษา Rust แทนการพัฒนาบนฐานโค้ดเดิมของ GnuPG

Sequoia PGP ถูกออกแบบให้เป็นไลบรารีเพื่อให้ซอฟต์แวร์อื่นเรียกใช้ได้ง่าย โดยมีเครื่องมือบรรทัดคำสั่ง sq สำหรับจัดการคีย์และเข้ารหัสข้อมูล และ sqv สำหรับตรวจสอบลายเซ็น ซึ่งทำหน้าที่แทน gpg และ gpgv เดิม

นอกจากนี้ Sequoia ยังรองรับ RFC 9580 ซึ่งเป็นมาตรฐาน OpenPGP เวอร์ชันล่าสุดปี 2024 ในขณะที่ GnuPG ยังคงเน้นพัฒนาบนฐานเดิมและข้อกำหนด LibrePGP แทน

สิ่งที่มีเข้ามาแล้วในเวอร์ชันล่าสุด

Ubuntu 26.10 "Stonking Stingray" ได้บรรจุ Sequoia PGP เข้ามาใน the main archive (ค้นหาภายใต้ชื่อ rust-sequoia-xx) ในฐานะส่วนหนึ่งของการติดตั้งมาตรฐาน จากการทดสอบบนเวอร์ชันพัฒนาของ 26.10 พบว่าทั้ง sq และ sqv สามารถทำงานได้อย่างถูกต้อง

ปัจจุบัน sq รับบทบาทเป็นอินเทอร์เฟซหลักสำหรับการจัดการคีย์และข้อมูล ส่วน sqv ดูแลการตรวจสอบความถูกต้อง โดยที่คำสั่ง gpg และ gpgv ยังคงเรียกใช้งาน GnuPG ตามปกติ ทำให้ระบบมีซอฟต์แวร์ทั้งสองรูปแบบทำงานควบคู่กันไป

หากในอนาคตมีการกำหนดให้ Sequoia PGP เป็นค่าเริ่มต้น คำสั่งเดิมของ GnuPG จะถูกส่งต่อไปยัง Sequoia แทน ซึ่งเป็นแนวทางเดียวกับ ที่เราได้เห็นกับ sudo-rs มาก่อนหน้านี้

เส้นทางนี้ยังอีกยาวไกล

ใน release notes ของ Ubuntu 26.10 และ การประกาศล่าสุด ระบุชัดเจนว่า การผลักดัน Sequoia PGP ให้เป็นเครื่องมือพื้นฐานเป็นเป้าหมายระยะยาว ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงในทันที

ตัวอย่างเช่น การเปลี่ยนผ่าน coreutils ที่เริ่มในปี 2025 เพิ่งจะเสร็จสมบูรณ์ 100% ในเวอร์ชัน 26.10 หรือกรณีของ sudo-rs ที่ต้องผ่านการทดสอบหลายรอบก่อนจะเป็นค่าเริ่มต้น ดังนั้นองค์ประกอบสำคัญอย่าง OpenPGP จึงต้องพิสูจน์ตัวเองในระยะยาวเช่นกัน

การที่ Sequoia PGP ได้เข้าสู่ archive main ถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญ แต่จะสามารถแทนที่ GnuPG ได้อย่างสมบูรณ์หรือไม่นั้นยังคงเป็นเรื่องที่ต้องติดตามกันต่อไป

ทาง Canonical ยังไม่ได้ระบุกำหนดการที่แน่นอน เนื่องจากความละเอียดอ่อนของระบบรักษาความปลอดภัย ทำให้การเปลี่ยนผ่านสู่ภาษา Rust ในส่วนนี้ต้องทำด้วยความระมัดระวังสูงสุด