Ikey Doherty ผู้สร้าง Solus กลับสู่วงการ! พัฒนา 'Barney' เครื่องมือสร้าง Linux หวังงัดข้อ Omarchy

Ikey Doherty นักพัฒนาชื่อดังประกาศยุติการเกษียณตัวเองอย่างเป็นทางการ โดยมีชนวนเหตุสำคัญมาจากเรื่องเงินทุนและแนวคิดเบื้องหลังของ Omarchy

ในวิดีโอที่โพสต์บน YouTube ผู้สร้าง Solus และ AerynOS ได้วิจารณ์ตัวเลขงบประมาณมหาศาลของ Distro ที่นำโดย DHH ว่าเป็นเรื่องไร้สาระ พร้อม สัญญาว่าจะพิสูจน์ให้เห็นว่าสามารถทำได้ดีกว่าด้วยการเริ่มจากศูนย์ โดยคำตอบของเขาคือ Barney เครื่องมือฐานภาษา Rust สำหรับสร้าง Linux distros จากซอร์สโค้ดโดยเฉพาะ

ปัจจุบัน Omacom Foundation ของ Omarchy ได้รับเงินทุนสนับสนุนทะลุ 13 ล้านดอลลาร์แล้วนับตั้งแต่เปิดตัวเมื่อเดือนสิงหาคม หลังจากผู้บริหารเทคโนโลยี 8 ราย ซึ่งรวมถึง Michael Dell ร่วมลงเงินคนละ 1 ล้านดอลลาร์ อย่างไรก็ตาม การระดมทุนครั้งนี้ถูกต่อต้านเป็นระยะ ล่าสุดพนักงานของ 1Password ได้ออกมาคัดค้านเมื่อบริษัท ให้คำมั่นสัญญาเงินทุน 300,000 ดอลลาร์ ขณะที่วิดีโอของ Ikey ถูกเผยแพร่ออกมาเพียงวันเดียวหลังจากมูลนิธิ ประกาศรับ AI tokens มูลค่า 1.95 ล้านดอลลาร์ จากยักษ์ใหญ่อย่าง Meta, Anthropic, OpenAI และ Fireworks

ไม่ใช่แค่ distro แต่คือการแสดงจุดยืน

Barney ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นเครื่องมือช่วยสร้าง Linux distros โดยใน Repository อธิบายไว้อย่างเผ็ดร้อนว่าเป็น "เครื่องมืออีกตัวหนึ่งสำหรับสร้าง Linux distro" และระบุชัดเจนว่าเป้าหมายไม่ใช่เพียงการส่งมอบตัวระบบปฏิบัติการสำเร็จรูปเท่านั้น

Ikey ตั้งใจที่จะถ่ายทอดกระบวนการสร้าง distro ให้เห็นทุกขั้นตอนผ่าน ซีรีส์ บน YouTube เพื่อพิสูจน์ว่าผลงานของเขาไม่ใช่แค่การนำระบบเดิมมาเปลี่ยนหน้าตาใหม่ หรือที่เขาเรียกว่า "wallpaper respin"

ระบบนี้จะถูก สร้างขึ้นจากซอร์สโค้ดทั้งหมด โดยมีการทำแคชเปรียบเทียบกับต้นทาง หากมีการเปลี่ยน dependency ตัวใดตัวหนึ่ง ทุกส่วนที่เกี่ยวข้องจะถูกสร้างใหม่ทันที นอกจากนี้ยังใช้โครงสร้างแบบไร้สถานะ (stateless) ซึ่งเป็นแนวคิดที่ Doherty เคยบุกเบิกสมัยร่วมทีม Clear Linux ของ Intel และนำมาใช้ใน Solus รวมถึง AerynOS (เดิมคือ Serpent OS)

กระบวนการ Build จะทำงานภายใน Container และจัดเก็บผลลัพธ์ตามเนื้อหา (content-addressed storage) ทำให้ไฟล์ที่ซ้ำกันในแต่ละแพ็กเกจถูกเก็บเพียงครั้งเดียว นอกจากนี้เขายังมีแผนที่จะสร้าง toolchain ใหม่ทั้งหมดตั้งแต่ต้น โดยโครงการนี้เขียนด้วยภาษา Rust ภายใต้ใบอนุญาต MPL-2.0 และชื่อ Barney ยังเป็นชื่อที่มีความหมายสำคัญเพราะเป็นชื่อลูกชายของเขาอีกด้วย

ปัจจุบันการพัฒนาได้เริ่มต้นขึ้นแล้วในตอนแรกที่ชื่อ "Episode 0: Getting Ready" โดย Ikey ได้เปิด หน้า Ko-fi เพื่อให้ผู้ที่สนใจสามารถสนับสนุนเขาได้โดยตรง

คำตอบจาก Irish Traveller

แรงผลักดันครั้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องเทคนิค แต่เป็นประเด็นส่วนตัวระหว่างเขากับ David Heinemeier Hansson (DHH) ผู้สร้าง Omarchy เนื่องจาก DHH เคยเขียนบทความเปรียบเทียบกลุ่มคน Romani กับประชากรหมาป่าในเดนมาร์กในเชิงลบ

Ikey ในฐานะ Irish Traveller ซึ่งเป็นกลุ่มที่เผชิญกับการเลือกปฏิบัติมาอย่างยาวนาน จึงออกมาตอบโต้อย่างรุนแรงบน LinkedIn โดยระบุว่าความเห็นของ DHH นั้น "น่ากลัว" และสิ่งนี้เองที่ลากเขากลับเข้าสู่วงการอีกครั้ง

ความขัดแย้งนี้ยังส่งผลไปถึงการตัดสินใจเลือกใช้อุปกรณ์ของเขาด้วย โดย Ikey ประกาศ ยกเลิกแผนการซื้อแล็ปท็อป Dell เนื่องจาก Michael Dell ให้การสนับสนุน DHH โดยเขากล่าวว่า:

"พูดตรงๆ ผมจะไม่ซื้อแล็ปท็อป Dell อีกต่อไปหลังจาก Michael Dell สนับสนุน DHH ข้ามประเด็นที่ว่ามันเป็นแค่การเปลี่ยนวอลเปเปอร์ใหม่ไปได้เลย ผมไม่สามารถยอมรับความคิดเห็นของ DHH ในหลายหัวข้อได้จริงๆ ในฐานะ Irish traveller ผมขอประณามวาทกรรมของเขาเกี่ยวกับกลุ่มคนเร่ร่อนอย่างรุนแรง และในฐานะอดีตนักพัฒนา Linux distro ผมจะไม่แตะต้องงานของเขาแม้ว่าคุณจะจ้างผมก็ตาม"

ทิศทางต่อไปจะเป็นอย่างไร?

เป้าหมายของ Barney อาจไม่ใช่การเป็น distro ที่มียอดติดตั้งสูงสุด แต่คือการโชว์ให้คนในอุตสาหกรรมเห็นว่า distro จริงๆ ถูกสร้างขึ้นมาอย่างไร แม้ว่าในอดีต Ikey จะเคยแยกตัวออกจากโครงการใหญ่ที่เขาริเริ่มอย่าง Solus และ AerynOS มาก่อนก็ตาม

สิ่งที่น่าสนใจคือจังหวะเวลาที่ประจวบเหมาะ เพราะในขณะนี้ Auke Kok อดีตสมาชิกทีม Clear Linux ก็กำลังสร้าง The Ur Project จากศูนย์เช่นกัน โดยทั้งคู่เลือกที่จะเริ่มต้นด้วยตัวเองโดยไม่ต้องรอมูลนิธิใดๆ สนับสนุน

นี่อาจเป็นการพิสูจน์ให้ระบบนิเวศของ Linux เห็นว่า การสร้างผลงานที่ดีไม่จำเป็นต้องใช้เงินทุนมหาศาลเสมอไป แต่ขึ้นอยู่กับฝีมือและแนวคิดที่เข้มแข็งของผู้พัฒนาเป็นสำคัญ