DHH เปิดหมดเปลือก Omarchy กับภารกิจยึดครอง Linux Desktop

หากคุณติดตามความเคลื่อนไหวของ Linux desktop ในปีที่ผ่านมา เรื่องราวของ Omarchy และ David Heinemeier Hansson หรือ DHH ย่อมเป็นที่พูดถึงอย่างกว้างขวาง

DHH ผู้สร้าง Ruby on Rails และเจ้าของร่วมของ 37signals (ผู้อยู่เบื้องหลัง Basecamp และ HEY) เปิดตัว Omarchy ในปี 2025 โดยเริ่มจากการเป็นชุดการตั้งค่า Arch Linux แบบมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว (opinionated) ที่เน้นใช้งาน Hyprland tiling window manager แม้จะดูดีและมีฐานแฟนคลับ แต่ในช่วงแรกมันก็เป็นเพียงหนึ่งในหลายร้อยการตั้งค่าบนพื้นฐาน Arch เท่านั้น

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ AI เข้ามาเป็นแกนหลักในชื่อ Omarchy Quattro ซึ่งชูระบบ AI Agent เป็นหัวใจสำคัญของเดสก์ท็อป ส่งผลให้ Omarchy ได้รับความนิยมอย่างก้าวกระโดดและดึงดูดผู้ใช้งานที่ไม่เคยสัมผัส Linux มาก่อน ตลาดปลั๊กอินเติบโตทะลุ 500 รายการในสัปดาห์แรกและแตะหลักพันในปัจจุบัน ขณะที่มูลนิธิ Omacom Foundation มียอดเงินให้คำมั่นสัญญากว่า 20 ล้านเหรียญ รวมถึงโทเค็น AI จาก Anthropic, OpenAI และ Meta

อย่างไรก็ตาม การเติบโตนี้มาพร้อมเสียงวิจารณ์ ผู้ใช้ Linux รุ่นเก๋าหลายคนกังวลเรื่องความปลอดภัยของโค้ดที่สร้างโดย AI หรือที่เรียกว่า "vibe coded" นอกจากนี้ Asahi Linux โปรเจกต์ที่พอร์ต Linux ลง Apple Silicon ยังประกาศนโยบายไม่รับโค้ดที่สร้างจาก AI และเปลี่ยนสัญญาอนุญาตจาก MIT เป็น GPL โดย อ้างถึงการฟอกโค้ดด้วยความช่วยเหลือจาก AI ซึ่งหลายคนมองว่าเป็นการตอบโต้แนวทางของ DHH

ต่อไปนี้คือบทสัมภาษณ์เจาะลึกกับ DHH เกี่ยวกับการเดิมพันครั้งใหญ่ในโลก Linux

Omarchy กลายเป็นกระแสหลักหลังจากใส่ AI เข้าไป คุณคิดว่าทำไมมันถึงดึงดูดคนนอกวงการ Linux ได้ขนาดนี้?

ยุคของเอเจนท์กำลังเปลี่ยนทุกอย่าง Omarchy Quattro แสดงให้เห็นศักยภาพนั้นอย่างชัดเจน สำหรับผมมันไม่ใช่เรื่องแปลกที่ใครก็ตามที่สนใจ AI Agent จะหันมาสนใจ Omarchy เราเพียงแค่คว้าโอกาสที่ยอดเยี่ยมที่ Linux มอบให้ ในขณะที่โปรเจกต์โอเพนซอร์สอื่นๆ กลับเลือกจุดยืนต่อต้าน AI อย่างรุนแรง และผลลัพธ์ก็เป็นอย่างที่เห็น

"โปรเจกต์โอเพนซอร์สอื่นๆ จำนวนมากในระบบนิเวศนี้ได้ตัดสินใจเลือกจุดยืนต่อต้าน AI อย่างรุนแรง และผลลัพธ์ของพวกเขาก็เป็นไปตามที่คุณคาดไว้"

ในขณะที่ Ubuntu หรือ Distro อื่นๆ ยังกล้าๆ กลัวๆ กับ AI ทำไม Omarchy ถึงไปไกลกว่าเพื่อน?

Ubuntu สร้างบน GNOME ซึ่งมีท่าทีเป็นศัตรูกับแนวคิดเรื่องการพัฒนาเอเจนท์มาก พวกเขาจึงลำบากในการรวมสิ่งที่ดีที่สุดของ AI เข้ากับระบบ เช่นเดียวกับดิสทริบิวชันอื่นที่ผูกติดกับอุดมการณ์เดิมๆ มันยากที่จะยอมรับยุคของเอเจนท์ได้เต็มที่ถ้าคุณยังจมปลักอยู่กับความคิดแบบนั้น

ดูเหมือนคุณจะให้ความสำคัญกับความเป็นโอเพนซอร์สน้อยลง แต่เน้นที่การใช้งานจริงบน Linux มากขึ้น?

ผมไม่ได้รังเกียจซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์เหมือนคนในโลก Linux ยุคเก่า ผมรักทางเลือกที่มอบซอฟต์แวร์ที่ดีที่สุดให้ ไม่ว่าจะเป็น Superwhisper, Spotify หรือ Dropbox ผมต้องการสร้างดิสทริบิวชันที่รวมทุกอย่างที่ผมอยากใช้จริงๆ ซึ่งส่วนใหญ่คือซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์

กรณี Asahi Linux เปลี่ยนสัญญาอนุญาตเป็น GPL เพราะกังวลเรื่อง AI คุณมองว่าเป็นการตอบโต้คุณโดยตรงไหม?

มันอาจจะเป็นการตอบโต้ แต่มันก็ไม่สำคัญหรอก เพราะ Linux kernel ใช้ GPL อยู่แล้ว และเราก็ปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วน เรามีแพตช์จำนวนมากที่เปิดเป็นโอเพนซอร์ส หาก Asahi ใช้ GPL เราก็แค่สร้างสิ่งต่างๆ ต่อยอดบนซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สที่ดีที่สุดต่อไป นั่นไม่ใช่หัวใจของโอเพนซอร์สหรอกหรือ? ที่ทุกคนมีอิสระในการนำไปใช้ตราบที่ทำตามสัญญาอนุญาต

"นั่นไม่ใช่ประเด็นของโอเพนซอร์สหรอกหรือ? ที่ว่าโปรเจกต์ใดๆ ก็ตามมีอิสระที่จะรวมซอฟต์แวร์เปิดเข้ามาตราบเท่าที่พวกเขาปฏิบัติตามสัญญาอนุญาต?"

แล้วเรื่องความปลอดภัยล่ะ? หลายคนกังวลว่าปลั๊กอินที่ถูก vibe coded โดยมือสมัครเล่นจะกลายเป็นช่องโหว่

เราใช้ AI Agent ในการตรวจสอบตลาดปลั๊กอิน และจริงๆ แล้วมันปลอดภัยกว่าระบบอย่าง AUR มาก ผมมองว่าการใช้ AI สร้างปลั๊กอินคือ "ฟีเจอร์" ไม่ใช่บัก เพราะ AI เก่งมากในการปฏิบัติตามรูปแบบที่กำหนดและตรวจหาช่องโหว่ในรหัสที่เข้ามา

"มันคือฟีเจอร์ ไม่ใช่บัก ที่ปลั๊กอินส่วนใหญ่เหล่านี้ถูกสร้างขึ้นโดย AI"

มูลนิธิ Omacom Foundation ได้เงินทุนมหาศาล คุณวางแผนจะใช้เงิน 18.5 ล้านเหรียญนี้อย่างไร?

เราจ้างพนักงานประจำ 4 คน เริ่มโปรเจกต์ AIR เพื่อสนับสนุนศิลปิน จ่ายค่าโครงสร้างพื้นฐาน และสนับสนุนฮาร์ดแวร์ให้ชุมชนทำโปรเจกต์อย่าง Omarchy M และ Omarchy Dragon เราจะใช้เงินนี้เพื่อขับเคลื่อนชุมชนให้ถึงที่สุด ถ้าเงินหมดแล้วเราประสบความสำเร็จ การระดมทุนเพิ่มก็ไม่ใช่เรื่องยาก

คุณจะบอกอะไรกับคนที่ชอบ Omarchy แต่ไม่ชอบบุคลิกของคุณ?

ผมไม่ได้มาเพื่อโน้มน้าวคนขี้อิจฉา Omarchy คือของขวัญสำหรับทุกคน ถ้าใครไม่ยอมรับมันเพียงเพราะอคติต่อตัวผม นั่นคือความสูญเสียของพวกเขาเอง ความทะเยอทะยานของผมยิ่งใหญ่กว่าแค่การแย่งผู้ใช้จาก Linux ตัวอื่น ผมต้องการเปลี่ยนผู้ใช้ Windows และ macOS ให้มาใช้ Linux ต่างหาก

มีการวิจารณ์ว่าโลก Linux แตกแยก (Fragmentation) เกินไป การเพิ่ม Omarchy เข้ามาอีกตัวจะยิ่งทำให้แย่ลงไหม?

ผมไม่คิดว่าการแตกแยกคือปัญหา ปัญหาที่แท้จริงคือฐานผู้ใช้ Linux บนเดสก์ท็อปมันเล็กเกินไปต่างหาก ภารกิจของ Omarchy คือการสร้างความแตกต่างอย่างรูปธรรม เพื่อเป็นคำตอบที่ถูกต้องสำหรับยุค AI Agent และดึงดูดผู้ใช้จากระบบปฏิบัติการกระแสหลัก

ในยุคที่ Elon Musk บอกว่า AI จะข้ามขั้นตอนการเขียนโค้ดไปสร้างไบนารีเลย ภาษาขั้นสูงอย่าง Ruby ยังจำเป็นอยู่ไหม?

มันอาจจะไม่สำคัญในแบบเดิมที่เราต้องเขียนเองทุกบรรทัด แต่อนาคตยังไม่แน่นอน อย่างไรก็ตาม ผมคิดว่าสิ่งที่ Elon Musk พูดนั้นควรค่าแก่การฟัง เพราะเขามักจะคาดการณ์ได้ถูกต้องในหลายเรื่อง ทุกวันนี้ผมเองยังใช้เวลาพัฒนาด้วยภาษาขั้นต่ำ (lower-level languages) มากขึ้นอย่างที่ไม่เคยคิดจะทำก่อนยุค AI

ทิ้งท้ายถึงชาว It's FOSS ที่ยังระแวง AI สักหน่อย

ลองเปิดใจมองอีกครั้งด้วยดวงตาคู่ใหม่ AI คือสิ่งที่น่าทึ่งที่สุดเท่าที่คอมพิวเตอร์เคยทำได้ อย่าปล่อยให้โอกาสนี้หลุดลอยไปเพียงเพราะอคติเดิมๆ หรือเรื่องการเมืองในอดีตเลยครับ