สหรัฐฯ เตรียมสั่งแบนโมเดล AI จีน ท่ามกลางกระแสความนิยม Kimi K3 และ DeepSeek ที่เพิ่มขึ้น

รัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้การนำของโดนัลด์ ทรัมป์ กำลังพิจารณากลับมาใช้มาตรการสั่งแบนโมเดล AI จากจีนอีกครั้ง หลังจากสตาร์ตอัพ Moonshot AI เปิดตัวโมเดล Kimi K3 ที่ทรงพลัง โดยเจ้าหน้าที่รัฐอ้างถึงความกังวลด้านความมั่นคงทางไซเบอร์และช่องโหว่ที่อาจเกิดขึ้น

โมเดลอย่าง DeepSeek และ Kimi K3 เป็นลักษณะ Open-weight ที่อนุญาตให้ดาวน์โหลดไปติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์ส่วนตัวได้ ทำให้บริษัทในสหรัฐฯ จำนวนมากหันมาใช้งานเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัวของข้อมูลและลดค่าใช้จ่ายด้าน API ซึ่งมีราคาถูกกว่าโมเดลของฝั่งตะวันตกอย่าง Anthropic หรือ OpenAI หลายเท่าตัว

อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์และที่ปรึกษาทำเนียบขาวบางส่วนเตือนว่า การแบนดังกล่าวจะขัดขวางนวัตกรรมและเอื้อให้เกิดการผูกขาดในตลาด AI สหรัฐฯ โดยกลุ่มบริษัทที่เป็นระบบปิด (Closed Labs) นอกจากนี้เจ้าหน้าที่ยังเคยพิจารณาใส่ชื่อห้องปฏิบัติการ AI ของจีนลงในบัญชีดำทางการค้า (Entity List) เพื่อจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยี

ในทางปฏิบัติ การแบนอาจทำได้ยากเนื่องจากลักษณะ Open-weight ที่กระจายตัวอยู่บนพื้นที่สาธารณะและสามารถรันแบบออฟไลน์ได้ ทำให้ตรวจสอบได้ยากว่าบริษัทใดกำลังใช้งานอยู่ รัฐบาลจึงอาจเลือกใช้โซลูชันอื่น เช่น การกดดันทางสาธารณะหรือการออกกฎระเบียบการจัดซื้อเพื่อบีบให้บริษัทสหรัฐฯ เลิกใช้โมเดลเหล่านี้เอง

ความเคลื่อนไหวนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสงครามเทคโนโลยีระหว่างสองมหาอำนาจ โดยที่ผ่านมาสหรัฐฯ ได้จำกัดการส่งออกชิปประมวลผลไปยังจีน ขณะที่รัฐบาลทรัมป์ประกาศเจตนารมณ์ชัดเจนที่จะรักษาความเป็นผู้นำในอุตสาหกรรม AI ระดับโลก